خوش آمدید، میهمان گرامی!

زمان کنونی: 10-12-2016، 05:35 AM


 
امتیاز موضوع:
  • 19 رأی - میانگین امتیازات: 3.53
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

ارسال: #1
21-12-2013، 06:20 PM -
milad2015 آفلاین
کاربر بسیار فعال
کاربر سایت
***
ارسال‌ها: 249
تاریخ عضویت: Aug 2013
اعتبار: 12
سپاس ها 530
سپاس شده 854 بار در 233 ارسال
محل سکونت: اصفهان
 
تاریخچه نی انبان


[تصویر:  -انبان1.jpg]
اولین سوالی که برای هر فردی ممکن است طرح شود این است که تاریخ نی انبان چیست ؟ نی انبان از کجا به کجا آورده شده است ؟ آیا روز اول نی انبان همراه مشک بوده یا یک دوره را طی کرده است تا مشک به آن افزوده شده است ؟ تاریخ نی انبان علیرغم گستردگی آن در سراسر جهان ،متاسفانه تاریک و مبهم است . نی انبان را باید ساز می شمرد که در عین حال که شکل و شمایلی از پوست حیوانات دارد اما صدایی بس زیبا دارد.
این ساز در اکثر کشورهای جهان مورد استفاده قرارمی گیرد اما آنچه که در این باره از اهمیت بسیاری برخوردار است ،تاریخ نی انبان است .
دلایل مختلفی رادر تاریخ مبهم نی انبان ذکر می کنند از جمله اینکه این ساز یک سازی بوده که در روستاها مورد استفاده قرارمی گرفته و روستا زاده ها نیز از آن استفاده می کردند به عبارت دیگر در نزد اشراف زاده ها کاربردی نداشته . و نیز از آنجا که جنس این ساز از پوست حیوانات مختلف و از چوب ساخته شده است ،در گذر زمان به دلیل جنس آن و در معرض عوامل طبیعی از بین رفته است وگردو غبار بی توجهی آن را پوشانده و کسی در این باره چیزی ننوشته است.
این سازقدمتی بسیارکهن دارد لکن در اینکه قدمت و جایگاه اولیه آن کجا بوده است هنوز نمی توان بطور قاطع بیان نمود ولی بر اساس بعضی مطالب منتشر شده می توان گفت این ساز با قدمت هزاران سال قابل توجه برخی محافل و نوازندگان بوده است بعضی بر این باورند که نخست نی یا نای بوده است و بعدها این ساز توسعه یافته و مشک وانبان به آن افزوده شده است.
یکی از فرضیه ها این است که اصل ساز نی انبان به خاور میانه بر می گردد و بعدها به اروپا برده شده و تکامل یافته است . دراین باره کتاب تاریخ موسیقی آکسفورد از اولین نی انبان یاد می کند که در منطقه «هیتات اسلاب» یافت شده است . تاریخ این نی انبان که به صورت مجسمه است به هزار سال قبل از میلاد میرسد.همچنین در جایی دیگر می خوانیم علیرغم این، آن که در باور عمومی این ساز ، به اسکاتلند یا اسپانیا بر می گردد ولی اولین نسخه این ساز چند قرن قبل ازمیلاد در خاورمیانه پیدا شده است که بسار شبیه سازی بوده که از نی هایی تشکیل و در مشکی که از پوست بز درست شده قرار می گیرد.همانطور که تمدن ها در خاور میانه در سرزمین های مدیترانه بسط یافته اند این مردم همراه با موسیقی ، خودساز را با خود آورده اند. در تورات سخن از نی انبان آورده شده است جایی که در سرآغاز و در فصل سوم گروه «نبوچاد نزار» «‏nebuchad nezzar‏» احتمالاً یک نوازنده نی داشته است . البته این نی انبان ها بدون مشک بوده اند. پس می توان نتیجه گرفت تاریخ نی انبان حداقل به ۲۵۰۰ سال پیش می رسد .
فرضیه دیگری وجود دارد که تاریخ نی انبان را به قبایل باستان ازجمله سومری ها و چاپلین ها و بابلی ها و آشوری ها یاپارسی ها نسبت می دهند و حتی جایگاه آن را آسیای نزدیک می دانند در این باره ویل دورانت در کتاب خود به نام تاریخ تمدن می نویسد.این بابلیان بوده اند که آلات موسیقی گوناگون از قبیل نای فلزی، سنتور، چنگ و نی مشکی وطبل وبوق ودایره داشته اند شاید به همین دلیل است که احمدی رشیدی در کتاب خود با عنوان سنگستان جلد اول احتمال می دهد که این ساز از سرزمین بین النهرین به بوشهر راه یافته است و نهایتاً مسیر صعودی را طی می کند.






برای صرف‌نظر کردن از پاسخ‌گویی اینجا را کلیک کنید.
هر کس بد ما به خلق گوید/ما دیده ی دل نمی خراشیم/ما خوبیِ او به خلق گوییم/تا هر دو دروغ گفته باشیم
 سپاس شده توسط رضا اعتمادی ، totiya206
پاسخ با نقل قول
 

ارسال: #2
21-12-2013، 08:05 PM -
رضا اعتمادی آفلاین
کاربر فعال
کاربر سایت
**
ارسال‌ها: 109
تاریخ عضویت: Jun 2013
اعتبار: 7
سپاس ها 1048
سپاس شده 448 بار در 106 ارسال
محل سکونت: استان بوشهر
 
RE: تاریخچه نی انبان


سلام بر دوستان این هم چیزهای بیشتر از نی انبان که نوشته دوستان هست من فقط زحمت کپی رو کشیدم

نی انبان را بهتر بشناسیم
[تصویر:  bullet-blue-square.gif] سیدمحمدرضا بلادی
[تصویر:  magentry-big-050705023750-6.jpg]
اشاره:

«ني‌انبان يا bag pipe از جمله سازهاي بسيار قديمي بومي است كه در اغلب نقاط جهان همچون آفريقا، اروپا، هند و خاورميانه يافت مي‌شود. شباهت تمامي اين سازها استفاده از يك پوست (مشك) به‌عنوان انبان و نگهدارنده هوا و همچنين ني (نيها) در نقش توليدكنندة صدا و ملودي است. علي‌رغم ظاهري شبيه به هم ليكن تفاوتهاي بسياري در ساير موارد از جمله فواصل موسيقييايي حالتها و استيل نوازندگي بين آنها به چشم مي‌خورد. شبيه‌ترين اين سازها به ني‌انبان ايراني از نظر فواصل موسيقييايي سازهاي آفريقايي و همچنين عربي است. در ادامه نمونه‌هايي از اين سازها را در بعضي نقاط جهان از نظر مي‌گذرانيم».


از سازهاي ملوديك بوشهري كه در بوشهر نيز ساخته مي‌شود مي‌توان ني‌انبان را نام برد كه انواع مختلف اين ساز را انگليسي‌زبانها به Bag pipe مي‌شناسند. هرچند كه قدمت ني جفتي در شهر بوشهر از ني‌انبان بيشتر است، اما به جز مناطق و شهرهاي اطراف همچون دشتستان، در گذشته بوشهر نيز سابقه استفاده اين ساز نيز وجود داشته است. از جمله نوازندگان اين ساز مرحوم ميرغلوم بوده كه ساز او نيز 5 جفت سوراخ بيشتر نداشته با وجود اينكه به جز در تكنيك نوازندگي تفاوتهايي در حالتها، كششها، آريه‌ها و فواصل صوتي نيز وجود داشت رفته رفته ني‌انبان به جاي ني جفتي جايگزين شد و فرمهاي موسيقييايي ني جفتي نيز توسط ني‌انبان به اجرا درآمد. هرچند ني‌انبان در حال حاضر تقريباً به‌طور كامل جاي ني جفتي را گرفته ولي ني‌انبان در اطراف بوشهر سابقه‌اي ديرينه دارد؛ ازجمله مناطقي كه از گذشته‌هاي دور اين ساز را مي‌نواختند مي‌توان به برازجان اشاره داشت مردم اين ناحيه كه غالباً دامپرور و كشاورزند اين ساز را به گونه‌اي ديگر مي‌نوازند، مشك را بر دوش خود گذاشته و يكسره در آن مي‌دمند (همچون نوازندگي سرنا و يا ني جفتي).
ني‌انبان كه بيشتر در عروسيها و مجالس بزمي كاربرد دارد داراي صداهايي از يك اكتاو مي‌باشد. اين ساز بادي از دو قسمت ساخته شده است. قسمت اول كه نقش منبع باد را دارد و قسمت دوم دسته ني‌انبان است كه درواقع توليد و تغيير صدا از اين ناحيه است. ني‌انبان سازي‌است تشكيل‌شده از دو قسمت كلي. انبان (مشك) و ني در قسمت اول يعني انبان، يك دهني وجود دارد كه درواقع ورودي هواست. دهني طوري طراحي شده كه هواي خارج‌شده از دهان پس از دميدن به انبان، ديگر باز نمي‌گردد و در حكم يك شير يك‌طرفه عمل مي‌كند. دهني كه به آن ممه نيز مي‌گويند، قطعه‌اي كوتاه از يك لوله است كه سر دوم آن در مشك قرار دارد و توسط يك تكه پلاستيك مهار شده است البته پلاستيك سوراخي دارد كه موجب ورود هواي دميده‌شده به درون انبان مي‌شود و پس از اتمام دميدن، هواي درون مشك به پشت پلاستيك فشار مي‌آورد تا مانع بازگشت و خروج هوا از درون مشك گردد. اما خود مشك از پوست بز انتخاب مي‌شود كه معمولاً پس از زدودن موها از روي پوست و همين‌طور خارج كردن رطوبت اضافه، آن را در حنا مي‌گذارند و پس از خشك شدن آن را با روغن كنجد نرم مي‌كنند. مشك داراي شش خروجي است كه سه تاي آن كه مربوط به دو پا و قسمت تحتاني بز مي‌باشد را با هم از داخل جمع كرده و مي‌بندند، گردن را نيز به همان شكل بسته، دو دست را هر كدام جداگانه يكي به منظور دسته ني‌انبان و ديگري را به منظور ورودي هوا (دهني) در نظر مي‌گيرند و اما دسته، دسته از دو ني (كه هر كدامش شش سوراخ بر آن تعبيه شده) و يك قالب چوبي براي آنها، دو پيكك (نوعي قميش)، موم و پنبه تشكيل شده است. اندكي پنبه درون آن قاب و يا قالب كه به آن دسته نيز مي‌گويند مي‌گذارند، سپس دو ني را بر روي آن قرار مي‌دهند و موم مذاب را در لابه‌لاي دو ني و در بين نيها و دسته مي‌ريزند. آن‌گاه پيككها را كه حكم توليدكنندة اصلي صدا را دارند، بر دو سر نيها قرار مي‌دهند، پيككها بايد داراي صدايي هماهنگ و بدون ضربان باشند و به عبارتي ديگر پيككها بايد هم‌كوك باشند. نيها در دسته طوري انتخاب مي‌شوند كه صداي توليدشده نسبت به يكديگر فالش (غلط) به نظر نيايد. براي اين منظور دو ني همقطر، هم‌اندازه و همجنس را انتخاب مي‌كنند و براي اينكه گام آن منطبق بر فواصل گامهاي متداول و تثبيت‌شده در منطقه باشد اجباراً به سعي و خطا روي مي‌آورند. صداي ني‌انبان به واسطه هم‌كوكي دو ني درون دسته و از طرفي تفاوت اندك در طنين دو ني صدايي دورگه مي‌باشد و فشردگي جنس نيها و همچنين چوب استفاده‌شده در دسته به زنگ بيشتر و همچنين شدت صوت در ني‌انبان مي‌انجامد.

زير و بمي دسته بستگي به كوتاهي و يا بلندي دسته دارد و براي كوك كردن ساز از تنظيم قميشها كمك مي‌گيرند. همان‌طور كه اشاره شد بر روي هر ني شش سوراخ تعبيه شده كه هر سوراخ با سوراخ مقابل هم‌صداست. پس روي هم هفت صدا توليد مي‌شود. در گذشته ني‌انبانها يك سوراخ كمتر داشتند. در ني‌انبانهاي شش‌سوراخه زماني كه هر شش جفت سوراخ توسط انگشتان نوازنده گرفته مي‌شود. مثلاً اگر صداي Sol خارج شود وقتي اولين دو سوراخ مقابل هم از پايين رها مي‌شود صداي La دومين سوراخها Ci كرن و الباقي نتها به ترتيب Do, Me, Re و آخرين نت Fa مي‌باشد. البته در دسته‌هايي كه توسط افراد مختلف ساخته مي‌شود ممكن است چند كوما اختلاف در بعضي از نتها مشاهده گردد. اتفاق اين امر در ساخت اين ساز بومي اجتناب‌ناپذير است هرچند كه نوازندگان مختلف ضمن نوازندگي فرمهاي مختلف موسيقي متناسب با حال و هواي موجود و مهارت در نوازندگي ممكن است با كم و زياد كردن فشار هواي انبان هنگام نوازندگي نتهاي به‌خصوصي موجب تغييرات جزئي در فركانس آن صداها بشوند.
ناگفته پيداست كه فواصل صوتي اين ساز از يك اكتاو كمتر مي‌باشد. ولي ذكر اين نكته ضروري است كه ملوديهاي بومي كه توسط اين ساز اجرا مي‌شود همگي در حد فاصل همين صداها ساخته شده‌اند و درواقع نوازنده نيازي به استفاده از نتهاي بعدي و يا فواصل صوتي به غير از فواصل صوتي يادشده ندارد.
فرمهايي كه با اين ساز در منطقه بوشهر اجرا مي‌شود به ترتيب شكي، چوپي بوشهري، بندري، چوپي چار دستماله و مولودي مي‌باشد كه هر فرم ضمن اينكه داراي ريتمي مخصوص به خود است قطعات سازي و يا آوازي مخصوص به خود را نيز دارد.
دسته‌ها كلاً در دو شكل كلي بم و زير در بوشهر ساخته مي‌شوند. نكاتي كه جهت ساختن اين ساز بايد رعايت شود به شرح زير است.
دسته زير داراي طولي كوتاه‌تر بوده و همين‌طور فاصله سوراخها نيز بايد كمتر در نظر گرفته شود.
بعضي مشخصات دسته زير:

طول دسته 25 سانتي‌متر
فاصله سوراخها 5/2 سانتي‌متر
فاصله سوراخ آخر تا انتها 5 سانتي‌متر
از سر ني تا سوراخ اول 5/2 سانتي‌متر
طول پيكك بين 6 تا 9 سانتي‌متر

بعضي مشخصات دسته بم:

طول دسته 30 سانتي‌متر
فاصله بين سوراخها 3 سانتي‌متر
از سر ني تا سوراخ اول 5/3 سانتي‌متر
سوراخ آخر تا انتها 5 سانتي‌متر
طول پيكك 9 سانتي‌متر

در انتهاي دو ني برشهايي به چشم مي‌خورد كه براي پخش بهتر صدا در نظر گرفته شده‌اند.

فرمهای مختلف موسیقی نی انبان

قبل از اينكه وارد بحث فرمهاي موسيقييايي اين ساز ملوديك شويم، لازم است كه گام (ترتيب فواصل موسيقييايي) اين ساز را تعريف كنيم. از آنجا كه به نظر مي‌رسد مبناي گام در موسيقي هر منطقه‌اي موسيقي آوازي آن منطقه است، با بررسي فواصل و موسيقييايي موسيقي آووازي بوشهر (انواع شروه‌ها و لالاييها) درمي‌يابيم اين فواصل بيشتر منطبق بر گام شور بوده است. (هرچند در بعضي از سبكهاي شروه و لالايي بايد محور اصلي را بر گام شور قرار داد ولي بايد در نظر داشت بعضاً پاره‌اي از فواصل تا ربع پرده كم و يا زياد دستخوش نوسان مي‌شود) ني‌انبان و يا ني جفتي نيز در قسمت مقدمه و يا حاجيوني سعي در تقليد از اين سبكها مي‌نمايند، بنابراين بايد گام اين ساز نيز منطبق با اين فواصل باشد. با اين‌همه در بين دسته‌هاي ني‌انبان كه از نظر بيشتر هنرمندان به‌عنوان دسته‌هاي درست انتخاب شده‌اند مي‌توان به فواصل موسيقييايي دو دسته زير اشاره داشت:

[تصویر:  magham23-1.jpg]

حاجيوني: اين فرم كه توسط ني جفتي و يا ني‌انبان اجرا مي‌شود داراي پريودهاي آوازي با متر آزاد است كه در مورد ني جفتي تفاوت در حالت، كشش، و همين‌طور تحريرها با ني‌انبان به چشم مي‌خورد. حاجيوني در اصل شكسته كلمه حاجياني است كه از سبك شروه (Sarveh) حاجياني تقليد شده كه نوازندگان مختلف هر كدام كه به سياق خود با ايجاد تغييراتي در حالت و يا حتي ابداع قطعات جديد موجب فاصله گرفتن از سبك اصلي حاجياني شده‌اند. در حال حاضر احمد عليشرفي ازجمله نوازندگاني است كه با تغيير كمتري نسبت به قدما حاجياني را اجرا مي‌كند.
حاجيوني در بين خوزستانيها به مقدمه و يا سرپنجه معروف است. در بوشهر براي حاجيوني اهميت ويژه‌اي قائلند و نوازندگان ماهر را از ميزان مهارت در اجراي حاجيوني مي‌شناسند. در گذشته نيز هنگام تغيير فرم يا پس از اجراي يك قطعه طولاني، براي خارج شدن از آن قطعه و شروع قطعة بعدي از حاجيوني استفاده مي‌شده است.
نوازندگان قديمي براي اجراي فرمهاي مختلف از حاجيونيهاي مختلفي استفاده مي‌كردند. اين حاجيونيها علاوه بر نوع قطعات اجرايي معمولاً از نظر كششها نيز متفاوت بوده‌اند.

چوپي بوشهري: در ساير مناطق ايران معمولاً عبارت چوپي پيش از فرمهايي مي‌آيد كه معمولاً با رقصهاي رزمي توأم باشد در بوشهر نيز هرچند اين فرم در حال حاضر بدون هيچ‌گونه رقصي اجرا مي‌شود و صرفاً يك فرم موسيقييايي است ليكن در گذشته با رقص همراه بوده از آن جمله رقصي است كه به نظر مي‌آيد داراي اصالت كمتري است، اين رقص كه در بين ل‍ُرهاي بختياري به تركه‌بازي معروف است در واقع نوعي چوب‌بازي‌ست كه از فرهنگ ل‍ُري اقتباس شده، اين فرم با دست زدن گروهي به شكلي منظم همراه است كه به شيوه‌هاي پلي‌ريتميك به اجرا درمي‌آيد. ريتم چوپي بوشهري 4/2 است و با سازهاي ضربي بومي منطقه همچون دايره و يا ضرب و تمپو همنوازي مي‌كند.
از نمونه‌هاي آوازي اين فرم مي‌توان به قطعه زير اشاره كرد:

شنيدم بهمني گردان مي‌سازن
براي سربازا زندان مي‌سازن
شنيدم دربي بوشهر كف نشسته
باسيدون تا جفره آدم نشسته
لاحول ا... لا حول ا...
ما عروس اورديم از باغملا

شكي: اين فرم نيز علاوه بر پريودهاي سازي مخصوص به خود داراي پريودهاي آوازي خاصي نيز مي‌باشد. اين فرم در انتهاي فرم چوپي با تغيير ريتم از 4/2 به 8/6 ادامه مي‌يابد و با دست زدنهاي هماهنگ (شپ) و پلي‌ريتميك توأم است.

نمونه آوازي:

ليلا ليلا مو ليلا نمي‌خوام
بلند و بالا مو ليلا نمي‌خوام
چيشاش قشنگن مو ليلا نمي‌خوام
قدش بلندن مو ليلا نمي‌خوام

بندري: اين فرم كه در بين خوزستانيها رونق بيشتري دارد ازجمله فرمهاي موسيقييايي اين ساز است كه ريشه در جنوب ايران و خصوصاً بوشهر دارد. ريتم آن برگرفته از ريتم 8/6 است و داراي پريودهاي سازي و آوازي مخصوص به خود است. بداهه‌نوازي در اين فرم بيش از ساير فرمها به چشم مي‌خورد و بسط موتيو و توالي قطعات در دست نوازنده است.

نمونه آوازي:

يلا يلا جونم يلا
سبحان ا... / برده‌اي دلها را / يار ماشالا دلدار ماشالا

چوپي چهار دستمال: رقصي است كه با ساز ني‌انبان همراهي مي‌شود اين رقص كه داراي ريتم 4/3 مي‌باشد با حركات موزون پا شكل مي‌گيرد و گاهي با همخواني رقصندگان توأم مي‌شود. اين رقص كه در بوشهر بيشتر در بين كوليهاي بومي منطقه رواج دارد در ساير مناطق استان بوشهر همچون گناوه نيز با تغييرات اندكي و گاهي با اسامي مختلف همچون رقص سه پا و يا پاوردارون به اجرا درمي‌آيد.

نمونه آوازي:

سردسته ياري مخملي داشتم جونم
سر شو شد نصفه شو شد
نيومد يارم گل بي‌خارم
نيومد دوسم كه لبش ببوسم

مولودي: مراسمي است كه توسط ني‌انبان و دايره (ديره) اجرا مي‌شود. اين مراسم نيز ويژة اعياد بوده و تم آن عربي است اين فرم با رقص همراه است و از زنان و مردان در آن بهره گرفته مي‌شود. اين مراسم با حركات خاص بدن توأم است و بيشتر توسط كوليها به اجرا درمي‌آيد. در اين بين، نوازندة ني‌انبان بيشتر از سايرين به حركات نمايشي مي‌پردازد و با اين كار به شور و حال موجود مي‌افزايد. با شنيدن (مردان خدا) از سوي يكي از حاضرين همگان عبارت (هايمله) را تكرار مي‌كنند. در اين مراسم بين نوازندة ني‌انبان و نوازندگان دايره ارتباط خاصي از حيث حركت و رقص وجود دارد كه به نوعي آنان را از ساير اعضاي گروه متمايز مي‌سازد. اين فرم هرچند داراي متر مشخص 4/2 مي‌باشد ولي بيشتر از نتهاي كششي استفاده مي‌شود و همين‌طور از قطعات حاجيوني در بين پريودهاي سازي موجود بهره گرفته مي‌شود.

تحلیل و بررسی موسیقی نی انبان

از جمله رنگ‌آميزيهاي نوازندگي كه مختص اين ساز مي‌باشد استفاده فاصلة اول گام لابه‌لاي فواصل بعدي است كه گاهي به منظور تأكيد، اين تكنيك رعايت مي‌شود كه علاوه بر تأكيد، بر زيبايي ملودي نيز مي‌افزايد نوازنده گاهي با اشاره‌هاي پي‌درپي بر فواصل پيشين باعث ويبره در فواصل كشش‌دار مي‌شود. به‌عنوان مثال زماني‌كه ملودي در حاجياني به فاصلة پنجم مي‌رسد و نوازنده چهار سوراخ پايين را رها كرده و به‌طور همزمان ضمن اشارات پي‌درپي انگشت بر سوراخ دوم، موجب ويبره در كشش ايجادشده (فاصلة پنجم) مي‌شود و هنگامي‌كه بر فاصلة ششم تأكيد مي‌كند با اشاره به سوراخ سوم موجب ويبره در آن فاصله مي‌گردد. فرود ملوديهاي اجرايي غالباً بر فاصلة دوم اين ساز قرار دارد. روند حركت ملودي بيشتر از فاصلة دوم تا پنجم گام مي‌باشد و به فاصلة ششم در بعضي اوقات اشاره مي‌شود و همان‌طور كه آمد اين ساز 6 سوراخ داشته و به‌طور طبيعي وسعت صوتي آن يك گام است و نوازندگان كمتر از فاصلة هفتم اين گام استفاده مي‌كنند. هرچند نوازندگان جديد گاهي با فشار مضاعف فاصلة اكتاو فاصلة اول را نيز به كار مي‌گيرند ولي آنچه مورد مبحث فوق بوده همان نوازندگي سنتي اين ساز مي‌باشد. با تغييرات موتيو در هر فرم، تمها به شكل في‌البداهه شكل مي‌گيرند و تكرار تمها ايميتاتيك را به دنبال دارند. با بررسي تم درواقع مي‌توان به زبان موسيقييايي يك ملودي پي برد.
موسيقي ني‌انبان و همين‌طور برخي ديگر از فرمهاي موسيقي بوشهر همچون نيمه‌ها و يزله‌ها در گذشته غالباً پنج نتي و يا پنج صدايي بوده است و ملوديها در گامهاي پنج نتي اجرا مي‌شده است. هرچند كه با مرور زمان اين ملوديها غني‌تر شده و گاهي از فواصل بعدي در گام نيز استفاده كرده‌اند.
سرعت ريتم در موسيقي ني‌انبان هميشه از كند به تند تغيير مي‌كند. ريتمهاي مختلف فرمهاي ني‌انبان برگرفته از ريتمهاي 4/2، 4/3، 8/6 است. در خاتمة هر فرم، نوازنده با آزاد كردن ريتم و فرود بر فاصلة دوم گام، ساز ضربي را مجبور به توقف مي‌كند، البته توقفي به مرور نه ناگهاني. يك قطعه سازي به‌طور كلي داراي موتيو و تم مخصوص به خود است. در نوازندگي ني‌انبان هرچند اصول نوازندگي تابع فرمي است كه اجرا مي‌شود و قطعات سازي نيز مشخص است ولي نوازنده اصولاً بداهه‌نواز است. توالي قطعات سازي را خود ضمن نوازندگي تنظيم مي‌كند و بسط موتيو نيز در اختيار خود اوست و در بعضي اوقات ضمن نوازندگي دست به آهنگسازي زده و قطعة جديدي را خلق مي‌كند.
نوازنده قبل از شروع هر قطعه با متر مشخص قطعاتي با متر آزاد مي‌نوازد كه به اين قطعات در اصطلاح محلي حاجيوني، سرپنجه و يا مقدمه مي‌گويند، اين فرم كه با متر آزاد اجرا مي‌شود قطعاتي است الهام گرفته از فرمهاي آوازي با متر آزاد در منطقة بوشهر كه از معروف‌ترين آنها مي‌توان از شروه نام برد. شروه داراي پريودهاي آوازي مشخص و مخصوص به خود است كه بسته به سبك آن در مناطق مختلف متفاوت اجرا مي‌شود هرچند ساختار اغلب آنها از نظر فواصل موسيقيايي يكي است ولي تفاوت، بيشتر در اجراي اين پريودها از حيث آريه‌ها، تحريرها، سكوتها و كششها است و گاهي تغييراتي جزئي در فواصل يادشده موجب ابداع سبكي جديد مي‌شود.
از آنجا كه قطعات موسيقيايي اين ساز در محيط فرهنگي خاصي شكل گرفته است ملوديهاي آن نيز متأثر از اين محيط پژواك تمام عوامل طبيعي و فرهنگي است. با بررسي درمي‌يابيم كه قطعات ملوديك اين ساز بر مبناي ريتم كوبنده، قطعات Spiccato و كوتاه بودن سيلابهاي سازي و آوازي و همچنين كرن بودن فاصله سوم گام در اين ساز كه نوعي غم را در ذهن شنونده القا مي‌كند و در عين حال، شادي رقص‌آوري كه منتج از ريتم شاد و تند آن است ازجمله عناصري است كه در شكل‌گيري شخصيت موسيقي ني‌انبان تأثيرگذار بوده است.
در ادامه يك نمونه قطعه سازي موسيقي، ني‌انبان بوشهري در فرم چوپي بوشهري را از نظر مي‌گذرانيم:
توضيح: چون ني‌انبان سازي است كه بدون انقطاع مي‌نوازد لذا سكوتهايي كه در آوانويسي زير مي‌بينيد را با صداي دست بسته ني‌انبان (Do) با همان ارزش زماني پر مي‌كند.

[تصویر:  magham23-2.jpg]


 سپاس شده توسط milad2015 ، totiya206
پاسخ با نقل قول
 



ابزار موضوع

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
تنظیمات موضوع
پرش به انجمن:



Top
موزیکسازان از بهار سال 1392 در جهت پیشرفت موسیقی کشور فعالیت خود را آغاز کرده است. این سایت در ساماندهی وزارت ارشاد ثبت گردیده و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران میباشد. کلیه ی حقوق برای موزیکسازان مرجع تخصصی موسیقی ایران محفوظ میباشد.
logo-samandehi